[ Izrael ]

Na bazarze

Centra handlowe kuszą klimatyzacją, lecz prawdziwy smak i zapach Bliskiego Wschodu można poznać tylko na tradycyjnym targu. Targowiska w Izraelu są pełne wszelakich towarów – od kuszących świeżych owoców i warzyw na jerozolimskim targu Carmel w Tel Awiwie , po antyczne bibeloty na pchlim targu w Jaffo. Koniecznie trzeba wybrać się na targ w muzułmańskiej […]

Stabilna gospodarka

Dawid Ben Gurion zbudował ekonomię Izraela w oparciu o potężną federację związkową Histadrut. Na tej socjalistycznej glebie – którą tworzyły między innymi rolnicze komuny (kibuce) i spółdzielnie (moszawy) oraz upaństwowiona znaczna cześć służby zdrowia i gospodarki, w tym największy bank w kraju – wyrósł dynamiczny system kapitalistyczny. W latach 80. trzycyfrowa inflacja spowodowała przejściowy chaos, lecz od […]

Ziemia Obiecana

Wobec Izraela trudno jest być obojętnym. Turystów przyciąga jego długa historia, lecz największa atrakcję stanowi ogromna różnorodność mieszkańców tego państwa. Izrael przyciąga ogromem wrażeń. Nigdzie właściwie nie można znaleźć takiego nagromadzenia bodźców duchowych, intelektualnych i zmysłowych. Spotykają się tu trzy kontynenty – Afryka, Europa i Azja – a z owego zetknięcia, widocznego i w krajobrazach […]

Miasto które nie umarło

Aszkelon to nazwa zapomniana poza granicami współczesnego Izraela. Dla Izraelczyków to zaledwie nieco więcej niż nadmorskie kąpielisko. Lecz 3500 lat temu Aszkelon był ważnym portem. Strategiczne położenie Aszkelonu na szlaku handlowym z Anatolii i Syrii do Egiptu sprawiło, że miasto było świadkiem rozwoju i upadku wielu kultur. Żyli tu Kananejczycy, Filistyni, Fenicjanie, Grecy, Rzymianie, Bizantyjczycy […]

Mamelucy i krzyżowcy

W głębokim średniowieczu tłumy rycerzy ciągnęły do Ziemi Świętej, by ocalić ją przed niewiernymi. „Bóg tak chce”, przekonywał papież Urban II, dając błogosławieństwo do walki z muzułmanami, którzy wcześniej przejęli zbrojnie panowanie nad tę ziemią od bizantyjczyków. Symbolem czasów, w których tysiące ginęły z imieniem Boga na ustach, jest dziś twierdza Akko. Miasto jest jednym najstarszych […]

Kolebka trzech religii

W żadnym innym kraju wiara i historia nie są tak blisko ludzi jak w Izraelu. To tu żyły biblijne postacie, to w tym miejscu nauczał Jezus i tymi szlakami podróżował Mahomet. Z nazwą Izrael większość z nas spotyka się już w dzieciństwie. Potem w szkole uczymy się o dorobku polskich Żydów i o ich powojennym […]

Orientalna kuchnia żydowska

Orientalne dania dotarły do Izraela za pośrednictwem Żydów z krajów arabskich. Szczególny wpływ na kuchnię wywarli przybysze z Jemenu. Oprócz sałatek, falafelu i szałarmy, restauracje orientalne specjalizują się w daniach z mięsa pieczonego na ogniu, w postaci szaszłyków (kawałki) oraz kebabów (mięso mielone). Potrawy przyrządza się najczęściej z jagnięciny, wołowiny i kurczaków. Kuchnia orientalna słynie […]

Inwestycje międzynarodowych gigantów

Przez długie lata najzdolniejsi izraelscy naukowcy wyjeżdżali do USA. Jednym z nich był dr Dov Frohman, pracujący w zespole Intela, który w latach 70. konstruował pierwsze mikroprocesory. W następnej dekadzie Frohman zapoczątkował falę powrotów do ojczyzny, gdzie stanął na czele filii Intela z własnym ośrodkiem badawczym i fabryką półprzewodników, której roczny eksport wynosi dziś niemal […]

Winnice

Od ponad 3 tys. lat wino stanowi nieodłączną część kultury żydowskiej. Spożywa się je w czasie cotygodniowego szabatu oraz podczas obchodów większości świąt. Przez wieki ziemie Izraela przechodziły z rąk do rąk. Gdy znalazły się pod władzą osmańską, niemal zupełnie zaprzestano produkcji wina. Prawdziwa zmiana nadeszła w XX wieku, gdy baron Edmond Rothshild rozpoczął hodowlę […]