[ Społeczeństwo ]

Mieszkańcy Izraela

W tym maleńkim kraju żyją obok siebie ludzie, którzy często urodzili się w zupełnie różnych częściach świata, ale wszyscy uważają Izrael za swój dom. Jedyne sensowne uogólnienie, jakie można poczynić na temat mieszkańców tego kraju, brzmi, że nie istnieje typowy Izraelczyk. Napłynęli tu Żydzi z 80 krajów, a pod niekiedy gburowatą powierzchownością często kryje się […]

Dominacja miast

Pomijając mieszkańców kibuców, Izraelczycy żyją głównie w miastach i na przedmieściach. W trzech największych aglomeracjach mieszka ponad połowa ludności kraju. Jerozolima liczy 700 tys. mieszkańców, zespół miejski Tel Awiwu – 3 miliony, a konurbacja nad Zatoką Hajfy – ponad 500 tys. Dla odmiany, Arabowie żyją raczej na wsi. Większość z nich to muzułmanie, lecz są […]

Malarze i rzeźbiarze

Jakość izraelskiej sztuki jest wypadkową dwóch czynników: klasycznych tradycji europejskich, które przywieźli tu ze sobą malarze i nauczyciele akademiccy, oraz szczególnych właściwości tutejszego światła i naturalnych cech krajobrazu. Izraelskie sztuki plastyczne, zdradzające wyraźnie odrębny charakter, rozwinęły się w stosunkowo krótkim czasie po założeniu w Jerozolimie Szkoły Sztuk Pięknych Becalel (1906). Izraelscy artyści eksperymentowali ze wszystkimi […]

Schronienie na wzgórzach

Szerokie, otwarte przestrzenie Galilei Zachodniej (na wschód od Safedu) stały się schronieniem dla rozmaitych idealistów, którzy próbują na tych wzgórzach stworzyć własne wersje utopii. Dlatego obok bardziej typowych osiedli w rodzaju: kibuców, beduińskich obozowisk czy arabskich, druzyjskich czy czerkieskich wsi, można tu znaleźć również społeczność medytujących transcendentalistów w Hararit, którzy w tym odludnym miejscu dążą […]

Zmieniający się Izrael

W latach 90. rosyjskojęzyczni Żydzi stali się najliczniejszą grupą imigrantów w Izraelu. Od 1990 roku osiadło ich tu ponad milion. Choć są przeważnie ateistami, na ogół popierają prawicę. Najnowsza fala rosyjskich imigrantów to ludzie bardzo dobrze wykształceni. Wielu z nich jest naukowcami, inżynierami, muzykami albo nauczycielami. Już wcześniej Izrael miał największy na świecie odsetek lekarzy […]

Muzyka

Izraelska scena muzyczna jest świetnym przykładem dwubiegunowości tego kraju. Stale napływają tu muzycy-imigranci, a wyjeżdżają wykonawcy, którzy zdobyli międzynarodowy rozgłos. W Izraelu uczyli się grać m.in. Icchak Perlman, Pinchas Zuckerman, Shlomo Mintz, Daniel Barenboim, którzy potem zrobili wielkie kariery poza jego granicami. W izraelskich orkiestrach, takich jak Izraelska Orkiestra Filharmoniczna, Jerozolimska Orkiestra Symfoniczna, Beer Sheva […]

Język i kultura

W ciągu nieco ponad stu lat odrodził się starożytny język, a mieszkańcy Izraela, pochodzący z najróżniejszych stron świata, stworzyli własną kulturę. Izrael, jak kiedyś Stany Zjednoczone, bywa często określany tyglem społecznym, ponieważ musiał poradzić sobie z integracją wielomilionowej społeczności imigrantów z 80 krajów, mówiących kilkudziesięcioma językami. Bardziej na określenie tego fenomenu pasowałoby tu porównanie do […]

Na bazarze

Centra handlowe kuszą klimatyzacją, lecz prawdziwy smak i zapach Bliskiego Wschodu można poznać tylko na tradycyjnym targu. Targowiska w Izraelu są pełne wszelakich towarów – od kuszących świeżych owoców i warzyw na jerozolimskim targu Carmel w Tel Awiwie , po antyczne bibeloty na pchlim targu w Jaffo. Koniecznie trzeba wybrać się na targ w muzułmańskiej […]

Kibuce i moszawy

Kibuc, izraelską wersję komuny rolniczej, uważa się za jeden z najbardziej udanych eksperymentów społeczno-ekonomicznych. Te rolnicze wspólnoty inspirowały kilka pokoleń rewolucjonistów. Dziś wydaje się, że podobnie jak Związek Radziecki – inny wielki eksperyment komunistyczny – kibuce są skazane na zagładę. O ile jednak budowa komunizmu w ZSRR zakończyła się totalną klęską, ponieważ ustrój ten nie […]

Chrześcijański syjonizm

Względnie nowym (aczkolwiek wieloletnim) zjawiskiem wpływającym na sytuację w Ziemi Świętej i na stosunki chrześcijańsko-żydowskie jest coraz silniejszy na świecie chrześcijański syjonizm. Według tego ruchu powstanie państwa Izrael to spełnienie się biblijnego proroctwa. Mnóstwo chrześcijańskich instytucji teologicznych i ekumenicznych wyznają to proroctwo, głoszą poparcie dla Izraela i wspierają młodych chrześcijan zainteresowanych nauką w Izraelu. W […]